Spiral

Spiral (Rahim İçi Araç, RİA) istenmeyen gebeliklerden korunma için rahim içine yerleştirilen özel bir plastikten yapılmış araçtır. Spiral dünyada en çok kullanılan istenmeyen gebelikten korunma yöntemlerinden biridir.

Spiral, bilimsel araştırmalar sonucu geliştirilmiş özel bir plastikten yapılmıştır ve çoğunlukla görünüşü T harfine benzer biçimdedir. Bazı spiral modellerinde bu plastiğin üzerinde bakır teller veya hormon içeren bir kısım olabilir.

Spiral Gebelikten Nasıl Korur?

Bir kadının rahminin içinde spiral varsa buradaki hücrelerde yabancı cisim tepkisi yaratmaya başlar. Bu tepki nedeniyle hücreler tarafından savunma etkisi yaratan özel maddeler üretilir. Bu savunma maddeleri, cinsel ilişki sonrasında rahim içine ulaşmış spermleri öldürür ve aynı zamanda gebeliğin rahmin içine tutunmasını engeller. Hormon içeren spiraller yabacı cisim etkisi yanında yumurtlamayı durdurarak gebelik oluşmasını engeller.

Spiral özellikle daha önce doğum yapmış kadınlara önerilen bir gebelikten korunma yöntemidir. Doğum yapan kadınlarda spiral takılması daha kolay olacaktır. Bunun yanında spirallerin aşağıda anlattığımız nadir görülen yan etkileri oluşması durumunda bundan genç kadınlar etkilenmemiş olacaktır. Doğum yapmamış genç kadınlar, istenmeyen gebelikleri önlemek için doğum kontrol hapı kullanmalıdır.

Spiral Türleri

Son zamanlarda Türkiye’de piyasada sadece iki tür spiral var; Bayer Şirketi’nin ürettiği Nova T-380 ve Mirena. Daha önceden piyasada bulunan Multiload Cu375 artık üretilmiyor fakat çok sayıda için kadın şu an bu spirali kullandığı için burada kısaca anlatmamız gerekli.

Multiload Cu 375 adlı spiralin dış görünüşü diğerleri gibi T harfine değil daha çok bir ağaca benzer. Spiral üzerindeki bu çıkıntılar hem korunmayı artırmak için rahmin içinde daha çok alan tutarak fazladan yabancı cisim etkisi yaratır, hem de spiralin yerinden kaymasını zorlaştırmış olur. Bu spiralin yapısında plastik yanında bakır olduğu için gebelikleri engelleme etkisi güçlenmiş olur.

Multiload günümüzde piyasada bulunmamaktadır. Bu spiral yaklaşık beş yıl süre ile gebelikten koruyacaktır, bu süre bitiminde çıkarılması ve istenirse tekrar başka bir spiral takılması gereklidir. Bu spiralin üzerindeki çıkıntılar yüzünden spiralin çıkarılması diğer modellere göre biraz daha zor olmaktadır.

Nova T-380

Bu spiral eskiden beri piyasada bulunan ve hem plastik hem de bakır içeren bir spiral türüdür. Bu spiralin biçimi T harfine benzer, takılması ve çıkarılması oldukça kolaydır. Gebelikleri engelleme etkisi, hem içerdiği özel plastik hem de bakır sayesinde oluşur. Bu spiralin de kullanım süresi 5 yıl kadardır.

Mirena

Bu spiral son yıllarda kullanılmaya başlanan hormonlu bir spiral türüdür. Mirena’nın biçimi T harfine benzer, fakat gövdesinde bakır yerine hormon içeren bir kısım vardır. Bu hormon içeren kısım spiral rahim içinde kaldığı sürece ortama çok düşük dozda gebelik hormonu (progesteron) bırakır. Bu hormonun etkisiyle Mirena kullanan kadınlarda yumurtlama duraklar ve zaman içinde adetler azalabilir. Mirena, hem hormon etkisi hem de içerdiği plastiğin yarattığı etki ile istenmeyen gebeliklerden korunma sağlar.

Mirena beş yıl kadar kullanılmalıdır, bu süre sonunda hormon salınımı duracağı için koruyucu etkisi aniden azalacaktır ve spiral kesinlikle çıkarılmalıdır. Mirena özellikle nedeni bir hastalığa bağlı olmadan fazla adet gören veya fazla adet sancısı çeken kadınlar için uygun olacaktır. Mirena’nın günümüzdeki bilgiler ışığında rahim büyümesi veya memelerdeki hastalıkları tedavi edici özelliği yoktur.

Spiral Nasıl Takılır?

Spiral takılması için genellikle normal bir adetin ikinci veya üçüncü günü tercih edilir. Adet sırasında rahim ağzında biraz genişleme olacağı için spiral takmak kolaylaşacaktır. Bunun yanında normal biçimde adet olması gebelik olmadığını gösterir. Böylece yanlış zamanda spiral takılması ile gelecekte olabilecek sorunlar engellenmiş olur.

Spiralin Yerleşimi
Spiralin Yerleşimi

Spiral takılırken hasta jinekolojik muayene oluyormuş gibi uzanır. Mikropların ölmesi için uygun temizlik yapılır, rahim ağzı özel bir alet ile tutulduktan sonra spiral rahmin içine yerleştirilir. Bundan sonra spiralin rahim içindeki durumuna karından ultrason ile bakılır. Bu kontrolden sonra spiralin ipi bir santimetre kadar dışarıda olacak biçimde kısaltılır. Böylece spiralin takılma işlemi bitmiş olur.

Spiral takılırken herhangi bir ağrı beklenmediğinden çoğunlukla lokal anestezi (bölgesel uyuşturma) veya genel anestezi yapılmaz. Nadiren ağrı olmasından korkan hastalar için doktorun uygun göreceği bir anestezi yöntemi uygulanabilir. Spiral takıldıktan bir ay kadar sonra spiralin durumu tekrar ultrason ile kontrol edilmelidir. Bundan sonra spiralin vücut içinde kalma süresi boyunca yılda bir yapılan kontrol yeterli olacaktır.

Spiral Bazen Sorun Yaratabilir

Spiral takıldıktan sonra ilk birkaç gün lekelenme gibi bir kanama ve fazla şiddetli olmayan bir kasık ağrısı görülebilir. Spiralden takıldıktan sonra etkili bir biçimde gebelikten korunma bir ay sonra başlar, bu dönemde başka bir yöntemle korunmak uygun olacaktır. Spiral, tedavi yapılmazsa cinsel ilişkiyle bulaşan hastalıkların daha ağır durumda oluşmasını sağlayabilir. Bu yüzden spiral kullanan bir kadında akıntı, pis koku, kasık ağrısı ve ateş gibi yakınmalar varsa hemen muayene ve tedavi yapılması gereklidir.

Spiral takip altında olması koşuluyla en az beş yıl istenmeyen gebelikten etkili bir biçimde koruyacaktır. Fakat spiralin korunma süresi geçtiyse veya rahim içinde yeri değişirse rahim içinde gebelik oluşabilir. Bu yüzden spiral olsa bile adet gecikmesi olan durumlarda mutlaka gebelik testi yapılmalıdır. Özellikle bakırlı spiral kullanan kadınlarda yumurtlama durmadığı için rahim dışında dış gebelik oluşma riski artar.

Spiralin çıkarılması gerekirse, takılırken olduğu gibi adet gününün beklenmesi uygun olacaktır. Spiral, adet sırasında çoğu zaman dışarıda kalan ipinden bir alet ile tutularak kolayca çıkarılır. Özellikle rahim içinde uzun süre kalmış spiralleri çıkarmak zor olabilir. Bazen spiralin ipi kopabilir veya spiralin bir parçası içeride kalabilir. Böyle bir durumda spirali çıkarmak için kürtaj veya histeroskopi yapmak gerekebilir.Son