Sayısal makineler en sıklıkla üzerlerindeki ışığa duyarlı yonganın kapasitesine göre sınıflandırılırlar. Örneğin 12 mega piksel gibi. Piksel, sayısal bir görüntü üzerindeki ışık ve renk bilgisini saklayan en küçük hücredir. 12 mega piksel sensörü olan bir makine ile fotoğraf çekerseniz, elde ettiğiniz sayısal görüntü dosyasında yaklaşık 12 milyon adet piksel olacaktır. Piksel böylece filmlerde ve fotoğraf kağıtlarındaki gren'e karşılık gelebilir. Doğal olarak bir sayısal fotoğrafın piksel sayısı arttıkça kalitesi de artacaktır.
Örneğin 5 mega piksellik makine ile çekilen fotoğraflar 30x20 cm. fotoğraf kağıdına basıldığında pratikte ISO 100 veya 200 film ile aynı görüntü kalitesi elde edilebilir. 25 mega piksellik makinelerde çekilen sayısal fotoğrafların çözünürlüklerinin ISO 100 bir film gibi birçok amaç için uygun olduğuna inanılmaktadır. Sonuç olarak ilk kriterimiz megapiksel değeridir ve olabildiği kadar fazla olmalıdır.
Optik Sistem Kalitesi
Optik sistemin kalitesi konusunda bütün fotoğraf makineleri için geçerli olan kurallar burada da geçerlidir. Örneğin objektifteki lenslerin camdan yapılmış ve kesimi kaliteli olması gereklidir. Birçok sayısal makine amatörler için üretildiği için optik kalite ikinci plana atılmıştır. Örneğin filtre takılabilmesi için gerekli parçaları yoktur. Ayrıca sayısal makinenizin diafram ve enstantane ayarlarının tamamının elle veya otomatik olarak yapılabilmesi gereklidir.
Kaliteli sayısal makinelerin çoğu SLR tipinde üretilmektedir. Böylece SLR makinelerin yarattığı kolaylıklardan siz de yararlanabilirsiniz. Örneğin lens değişimi yapabilirsiniz. Sayısal makinenin arkasında LCD görüntü penceresi olmalıdır. Bununla fotoğraf çekerken kadraj ayarı yapabilir veya çektiğiniz fotoğrafları izleyebilirsiniz. Daha iyisi ayrıca göz için de bir vizör olmalıdır. Bununla da aydınlık ortamlarda daha kesin kadraj yapabilirsiniz. Vizör ve LCD ekrandan gördüğünüz görüntünün çektiğiniz fotoğraf ile %100'e yakın oranda çakışması gereklidir.
Işığa Duyar Yongalar
Işığa duyar yongaların sayısal makinelerde kullanılan iki tipi vardır. CMOS adlı tip çoğu üreticiler tarafından sayısal makinelerde kullanılır. Bu yonganın yapısı basit, kullandığı enerji az (pilleriniz daha uzun ömürlü olacaktır) ve ucuzdur. Fakat belki de daha yeni bir teknoloji kullanıldığından bu yonganın yarattığı fotoğrafların daha kalitesiz olma olasılığı fazladır. Bu fotoğrafların özellikle parazit oranı çok yüksektir. CCD denilen ikinci tip ise daha sınırlı sayıda sayısal fotoğraf makinesinde kullanılır. Bu yongalarda eskiden beri bilinen bir teknoloji kullanılır ve genel olarak daha iyi fotoğraflar elde edilmektedir. CCD tipi yongalar daha çok amatör makinelerde kullanılır, fakat giderek daha kaliteli makinelerde de kullanılmaya başlamıştır.
Kullanılan yonga tipi ne olursa olsun sayısal fotoğraf makinesinin çektiği fotoğrafları görüp karar vermek daha uygun olacaktır. Bu kararı vermek için başka kullanıcılara (özellikle profesyonellere) fikirlerini sormanızı veya daha kolayı internete başvurmanızı öneririz. İnternette birçok sayısal fotoğraf makinesi değerlendiren türkçe veya ingilizce site vardır. İnternette fotoğraf makinesi reklamları arasında kaybolmayın. Pratik kullanım sırasında, gördüğünüz tanıtımlarda gösterilen fotoğraflara ve anlatılan bazı teknik özelliklere bakılarak alınan bir sayısal makine ile elde ettiğiniz sonuçlar kötü olabilir.
Bellek Yongaları
Sayısal makinenizin olabildiği kadar büyük bir belleği ve bu belleğin çıkarılabilir tipte olması gereklidir. Bazı ucuz makineler yerleşik bir bellek kullanırlar ve bu çok sakıncaları olan bir özelliktir. Böylece belleğiniz her bittiğinde bilgisayarınızın yanına gitmeniz gerekir, örneğin bir tatildeyseniz bu olanaksız olacaktır.
Sayısal makineler tarafından çok çeşitli bellek yongası tipleri kullanılmaktadır. Bazı tip bellek yongalarının yüksek hacimlileri yoktur bazılarının ise fiyatı çok fazladır. Örneğin SD Card denilen tiplerin fiyatları ucuzdur fakat bunlar üzerinde çalışan fazla üretici yoktur ve piyasada satılan modellerin hacimleri de fazla değildir. Sony'nin ürettiği ve şu anda sadece Sony sayısal makinelerinde kullanılan Memorystick adlı bellek yongalarının ise fiyatları çok fazladır. Zamanımızda en ucuz, en çok kullanılan ve en çok seçeneği olan bellek yongası tipi Compact Flash (CF) tipidir ve böylece bu tip yongaları kullanan bir sayısal makineyi seçmeniz daha uygun olacaktır.
Kullanım Kolaylığı
Bir diğer kriter her sayısal alette olduğu gibi kullanım kolaylığıdır. Makinenin kullanma kılavuzunu internette üretici firmanın sitesinden indirin veya satıcıdan isteyin. Burada okuduklarınıza bakarak makinenin size uygun olup olmadığına karar verebilirsiniz. Ne yazık ki teknoloji ile arası iyi olmayanlar sayısal makineleri kullanırken zorluk çekebilirler. Bu tip makinelerin üzerinde geleneksel makinelere göre daha fazla ayar düğmesi olacaktır. Bir heves aldığınız makinenizin bu nedenle bir süre sonra bir dolap rafında unutulması işten bile değildir.
Bağlantı Seçenekleri
Sayısal fotoğraf makinelerinin bilgisayar, televizyon veya projeksiyon cihazları gibi araçlara bağlantı seçenekleri de çok önemlidir. Bilgisayara bağlanırken bazı makineler infrared bazıları seri port veya yeni çıkanların çoğunluğu USB portları kullanırlar. USB portu kullanımı ile fotoğrafları bilgisayara çok hızlı bir biçimde aktarmak olanaklı olur. Bu yüzden USB portu ile aktarım yapan sayısal makineleri tercih etmelisiniz. Evinizdeki bilgisayarda mutlaka USB bağlantı sistemi bulunmalıdır. USB port dışındaki aktarma seçeneklerinde fotoğrafların bilgisayara aktarımı saatler alabilir.
Güç Kaynağı
Seçtiğiniz makinenin güç kaynağı olarak şarj edilebilir pil kullanması ve bu pillerin cep telefonlarında olduğu gibi Li-Ion (Lityum İyon) tipinde olması gereklidir. Sayısal makineler çok enerji tüketen aletlerdir, Li-Ion pil kullanan bir makine alırsanız uzun süre kullanma ve istediğiniz her zaman şarj etme olanağınız olur. Ne yazık ki özellikle ucuz ve eski modellerde enerji kaynağı olarak alkalin piller kullanılmaktadır. Bunların yarattığı harcamalar zaman içinde çok fazla olacaktır.
Servis Olanakları
Bir başka kriter olarak sayısal makinenizin onarım olanakları, yedek parça bulunabilirliği ve bunların fiyatı değerlendirilmelidir. Makinenizi çok sıklıkla ve her ortamda kullanacağınıza göre bozulma, onarım ve yedek parça gerekliliği uzak bir olasılık olmayacaktır. Bu tip durumları en az sıkıntı ile atlatmak için aldığınız fotoğraf makinesinin güçlü bir servis ağı bulunmalı ve yedek parça fiyatları ucuz olmalıdır. Örneğin çektiğiniz fotoğraf sayısı fazla olacaksa bellek yongaları almalısınız ya da makinenize ait kabloları kaybedebilirsiniz vs. Uzakdoğudan bir arkadaşınız aracılığıyla getirtiğiniz tanınmış bir markası olmayan bir makinenin parçalarını veya servisini Türkiye'de bulmakta zorluk çekebilirsiniz.
Sayısal Makinelerin Fiyatı
Evet sıra paraya geldi ve belki de düşüneceğiniz son önemli kriter fotoğraf makinesinin fiyatı olacaktır. Unutmayın iyi bir fotoğraf makinesi kural olarak her zaman diğerlerinden pahalıdır. Reklamlarda ve tanıtımlarda verilen teknik özelliklere aldanıp ucuz bir alet almayın. Yukarıda anlattığımız basamakları düşündüğünüz makine için mutlaka gözden geçirin. Ucuz makinelerin çektiği fotoğraflar genellikle kalitesizdir. Fakat yine de gidip en pahalı aleti almak yerine biraz inceleme yapıp sonuçta ortayı bulacağınıza eminim. Şu anda Türkiye piyasasında 1000 Amerikan doları civarı para ile çok güzel bir sayısal makine alabilirsiniz.
