Gebelikte Beslenme

Gebelikte bir kadının yeterli gıda alması hem kendisi hem de bebeği için önemlidir. Gebelik sırasında alınan kalori miktarı ve bazı gıda türlerinin tüketimi artmalıdır. Fakat bu çok fazla gıda almak, halk arasında söylendiği gibi iki kat yemek anlamına gelmemeli. Bunun yanında yetersiz gıda alınımından korkup özel diyetler veya elde hesap makinesi kalori hesapları yapmak çok da gerekli değil. Gebelikte yeterli ve dengeli bir biçimde beslenmek basit bazı kuralların uygulanmasıyla ve her evde bulunabilecek gıdalarla olabilir.

Dengeli Beslenme Gebelik Öncesinde Başlamalı
Birçok kadın gebelik konusunda bir planlama yapamaz, aile için gebelik olduğu büyük sıklıkla bir sürpriz olacaktır. Zaten planlama yapılsa da gebelik hemen istenildiği zaman başlamayacaktır. Bundan dolayı günümüzde gebelik olma olasılığı olan her kadının beslenmesine dikkat etmesi hatta folik asit gibi bazı ek vitaminleri sürekli alması önerilmektedir. Özellikle çalışan kadınların beslenmesinde çoğu zaman sorunlar vardır, dengesiz ve yetersiz beslenme de kansızlığa ve zayıflığa neden olacaktır. Kadınların iş ve ev arasında mekik dokuması, her ay adet görmesi bunun yanında ayrıca sosyal yaşantısını idame ettirmeye çalışması beslenme açısından sorunlara erkeklere göre daha sıklıkla neden olmakta.

Kadınlarda demir eksikliği ve kansızlık en sık görülen beslenme bozukluğu sorunudur. Bunu engellemek için demir ve folik asit içeren ilaçlar kullanılır. Folik asit kullanımı ile annelerdeki kansızlık yanında bebeklerde bazı sakatlıkların azaldığı tıbbi olarak kanıtlanmıştır. Gebelik olmasını isteyen evli kadınların demir ve folik asidi gıdalarla yeterli olarak alması çok önemlidir. Demir kırmızı ette, yumurtanın sarısında veya pekmezde ve folik asit ise sebzeler, kuru fasulye ve tahıllı gıdalarda bulunur. Kadınların günlük beslenmesi sırasında bu maddelerin alınımının yetersiz olduğuna inanılırsa demir ve folik asit içeren ilaçların kullanılması gereklidir.

Gebeliğin İlk Aylarında Beslenme
Gebeliğin başlangıcında çoğunlukla adet gecikmesi olur olmaz ilk belirtiler bulantı ve kusmadır. Gebeliğe bağlı bulantı ve kusma bazen çok şiddetli olur, iştahsızlık ve şiddetli kusmalar gebe kadını yatağa düşürebilir. Bu dönemde gebe kadın kokulu yerlerden örneğin mutfak, banyo ve tuvalet gibi yerlerden uzak durmalıdır. Bunun yanında bulantı duygusu yaratan veya sindirimi zor gıdalar tüketilmemelidir. Sonuçta gebelik olduğu için kadınlar çevrenin baskısıyla gereğinden fazla yemeye çalışarak bulantıyı artırabilirler. Bu dönemde alınan çok az gıda bile yeterli kabul edilebilir, önemli olan kusmamaktır. Kusma ile sadece daha önce yenilen gıdalar değil mide içindeki sıvı da dışarı atılacaktır. Bu durumda vücutta genel olarak bir düşkünlük durumu oluşup bir kısır döngü halinde kusmayı daha da artırabilir.

Gebe kadınlar bu dönemde dengeli beslenme kurallarına uymasa da canlarının istediği gıdaları almalıdırlar. Bu kural çok önemlidir, istenmeyen gıdalar besleyici olsalar da iştahsızlığı ve bulantı kusmayı artıracaktır. Bu dönemde gebe kadınların alabileceği gıdalar için bazı örnekleri şöyle sayabiliriz; ekmek, su, meyve suyu, yoğurt, haşlanmış yumurta, patates püresi, çoğu sebze ve meyve, ızgara köfte, haşlanmış tavuk, fazla yağlı olmamak koşuluyla çorbalar, yağsız süt veya peynir türleri. Bu gıdalar gebe kadın tarafından önce az miktarda denenerek tüketilebilir. Sorun çıkarmayan bir gıda türü daha sonraki günlerde de tüketilmelidir. Bu dönemde anne karnındaki küçük bebeğin gereksinimi çok önemli değildir, önemli olan annenin kendisine bakabilecek kadar ayakta olmayı sağlanmasıdır.

Gebelikte Kullanılması Gereken Vitamin ve Mineraller
Gebeliğin son aylarında bebeğin gelişimi çok hızlanır ve buna bağlı olarak vitamin ve mineral gereksinimi çok artar. Gebe kadında ne kadar dengeli ve yeterli beslenme olursa olsun artan gereksinimler bazı vitamin ve minerallerin alınmasını zorunlu kılar. Dünya Sağlık Örgütü tarafından yapılan önerilere göre demir, folik asit ve kalsiyum her gebe kadın tarafından alınmalıdır. Bunun yanında yeterli beslenmesi olmayan, düşük vücut ağırlıklı veya yaşı çok küçük veya büyük anneler multivitamin denilen içinde çok sayıda vitamin ve mineral bulunan tabletleri kullanmalıdır. Bu amaçla piyasada hem demir ve folik asit içeren veya gebeliğe özgü olarak vitamin miktarları düzenlenmiş tabletler mevcuttur. Bunların yanında riskli kabul edilirse gebe kadının iyot, çinko veya magnezyum alması da doktoru tarafından önerilebilir.

Gebelikte tuz alınımı. Bu konu çoğunluk tarafından yanlış bilinir ve çevrenin baskısıyla gebe kadınlar tuz alınımını tamamen bırakırlar. Hatta bazı gebe kadınlar yaşlı yüksek tansiyon hastaları için satılan tuzsuz ekmeklerden alırlar. Gebelikte normal yemekler sırasında kullandığımız kadar tuz alınımı kesinlikle zararlı değildir. Bazen tansiyon düşüklüğü yaşayan gebe kadınlar tuz miktarını biraz daha artırmalıdırlar, örneğin çorba içerken tadı belli olacak kadar tuz kullanmalıdırlar. Gebelikte yüksek tansiyon hastalığı (Preeklampsi) sırasında bile tuz kullanımı gereklidir. Fakat yine de herşeyin fazlasının zararlı olduğu gibi aşırı tuz alımı da gebelerde zararlı olacaktır. Örneğin fazla tuzlu kuruyemiş yiyen gebe kadınlarda böbrekler bu fazla tuzu atamayabilir, kısa süreli olarak elde, ayakta ve yüzde ödem görülebilir.