|
Flaş Işığını Evcilleştirin
Fotoğraf çekmek için ışık gereklidir, bu kesin bir kural ama her zaman özellikle doğal ışık kaynağı bulmak sorun olacaktır. Diaframı çok açmak, yüksek ISO değerli film kullanmak bazen sorunları çözmek için yetersiz olacaktır. Kaçınılmaz olarak flaş sık sık ışık kaynağı olarak kullanacağımız bir araçtır. Böyle olunca bu aracı iyi kullanarak sorunları azaltabiliriz.
Sanat amaçlı fotoğraf çekimlerinde flaş kullanımı genellikle önerilmez. Flaş kullanımı ile ışık patlamaları, gereksiz gölgeler veya kırmızı göz bebekleri gibi birçok istenmeyen etki ortaya çıkacaktır. Özellikle zamanımızda neredeyse her SLR makinenin üzerinde bulunan otomatik flaşlar bu istenmeyen etkilere en çok neden olan tipteki ışık kaynaklarıdırlar. Zaten flaşınızın gücüne göre belli bir uzaklıktan, örneğin on metreden daha uzaktaki nesneler ışık yetersiz kalacağı için fotoğrafta görülmeyeceklerdir.
Flaşla Nasıl Fotoğraf Çekersiniz?
Modern elektronik flaşlar pille çalıştığından ilk olarak pillerinizin dolu (veya yeteri kadar şarjlı) olduğunu kontrol ederek başlamalısınız. Makinenize ait flaşın nasıl çalıştırılacağı konusunda makinenizin kullanma kılavuzuna bakmanız gereklidir. Dışarıdan makineye ayakla takılan flaşların ise ayrı çalıştırma düğmeleri vardır. Flaş çalıştırıldığında önce içindeki kondansatörler şarj olurlar, bunu çıkan ıslığa benzer sesten anlayabilirsiniz. Tam şarj olduğunda genellikle arkada olan küçük bir ışık yanar ve flaşınız kullanıma hazırdır.
Bu ışığın yanması gerçekte flaş içinde yeteri kadar enerji depolandığını göstermeyebilir. Genellikle bu ışık yandığı anda flaşınız gerekli enerjinin %65'ini depolamış olur. Bu yüzden beklemeden fotoğraf çekerseniz daha düşük bir parlaklık elde edersiniz. Bunun için flaşla fotoğraf çekerken iki çekim arasında en az 30 sn. aralık bırakmalısınız. Böylece her çekim sırasında aynı miktarda ışık kullanarak daha güzel sonuçlar elde edersiniz.
Makinenizin markası ve modeline uyumlu olmayan flaşları, çalışıyor görünse de kullanmayın. Özellikle eski flaş aletleri fotoğraf makineniz içinde hasara yolaçacak kadar yüksek voltajlar üretebilirler. Doğal olarak makinenizle uyumlu ve güvenli çalışacak flaş modellerini satıcınızdan veya üretici firmanın internet sitesinden öğrenebilirsiniz.
Flaş kullanırken makinenizde de gerekli ayarları yapmalısınız. İlk yapılacak ayar doğal olarak enstantane ve diafram ayarlarıdır. Flaş kullanırken enstantane süresi çok önemlidir. Önerilenden daha kısa enstantane süreleri ile özellikle elektronik olmayan eski flaşlarda senkronizasyon bozulur ve karanlık veya bölgesel olarak ışıklanmış fotoğraflar ortaya çıkar. Özellikle eski model fotoğraf makinelerinde senkronizasyon için gerekli özel bir enstantane ayarı vardır. Bu makine üzerinde "SYNC" yazısıyla işaretlidir. Böyle bir yazı göremediyseniz makinenizin kullanma kılavuzuna bakabilirsiniz. Daha yeni makinelerde ise bu enstantane ayarı yoktur, makine flaş anında fotoğraf çekme işini yani senkronizasyonu otomatik olarak yapar.
Diafram ayarını ise her flaş aleti için özel olarak hesaplanmış "Guide Number (GN)" değerine bakarak yaparsınız. Basitçe GN değerine, objenin uzaklığı matematik olarak bölünerek diafram ayarı elde edilir. Bu bölme işlemi akıldan veya bazı flaşların arkasında bulunan küçük tabloya bakarak yapabilirsiniz. Bütün flaşlardaki GN değerleri 100 ISO filmler için hesaplanmıştır. Daha hassas filmler için her 2 basamak yükselmesi için (örneğin 400 ISO film) GN değerini ikiyle çarpmalısınız. (Bazı makinelerde GN değerinin inç uzunluk birimi kullanılarak verildiğini unutmayın, bir inç 2,54 cm.dir)
Bazı eski makinelerde flaş için X ve M biçiminde iki ayar vardır. M tipi ayar eskiden kullanılan tek kullanımlık flaş ampülleri içindir. X ayarı da elektronik flaşlarda kullanılır. Bu ayara sahip makineniz varsa bu seçimi yapmayı unutmamanız gereklidir.
Flaş Işığının Doğrudan Kullanımı
Bu yöntem eskiden beri en iyi bilinen ve özellikle amatörler tarafından en çok kullanılan biçimdir. Bu tip fotoğraflarda çoğunlukla makine üzerine monte edilmiş flaş lambaları ile ışığın doğrudan obje üzerine düşürülür. Böylece obje aydınlanır ama fotoğraf üzerinde de tipik hatalar ortaya çıkar. Örneğin parlak ışıklı alanlar, koyu gölgeler, insanlarda kırmızı göz ve arka planın karanlık görülmesi gibi göze hoş görünmeyen hatalara sık rastlanır. Bu hatalar fotoğraf açık havada çekildiyse daha belirgin olacak, kapalı ortamlarda ise flaş ışığının duvarlardan yansıması durumu biraz düzeltecektir.
Evet bu yöntem flaş kullanımının en kötü biçimidir, zaten eleştiriler en çok bu hatalar üzerinde yoğunlaşır. Fakat yine de bu durumda bazı yöntemler sorunları azaltabilir.
Flaş ışığının hemen önüne takılan "diffuser (dağıtıcı)" denilen bir çeşit yarı geçirgen filtre gölgelerdeki keskinliği azaltacaktır. Bu parçayı flaşınızın modeline uygun olarak ayrıca satın alabilirsiniz. Ya da basit olarak flaşın camı üzerine tamamını kapatmayacak biçimde birkaç kat şeffaf bant yapıştırmanız da aynı işi görür.
Diğer bir yöntem de yine basittir. Bunun için özellikle kapalı bir yerdeyseniz ve flaşınızın ışığı dönebiliyorsa yukarı çevirmeniz gereklidir. Genel olarak tavanlar açık renktedir böylece tavandan yansıyan dağılmış ışıkla daha doğal görünümlü fotoğraflar çekmiş olursunuz. Aşağıda ise biraz daha zor fakat kesinlikle daha etkili olacak yöntemlerle devam edeceğiz.
"Kırmızı Göz" Sorunu
Bu sorun karanlık bir ortamda, fotoğrafını çekeceğiniz kişi uzakta makineye bakarak poz veriyorsa ve özellikle makinenizin üzerindeki flaşı kullanıyorsanız oluşur. Bunun nedeni flaş ışığının göz içine girip oradan tekrar geri yansımasıdır. Böylece ortaya ortaya korku filmlerindeki gibi gözleri kırmızı insanlar gösteren fotoğraflar çıkar. Bu sorunu yoketmek için iki aşamalı bazı çözümler vardır.
Fotoğraf çekmeden önce flaş aletinizi ayrılabilir tiplerden seçip, ışığın biraz yandan gelmesini sağlayabilirsiniz. Bu tip flaş aletleri makine ile bir kablo veya radyo dalgaları ile iletişim sağlar ve böylece senkronizasyon oluşur. Bu yöntem birçok başka yararları da olduğundan yaygınlıkla kullanır. Ya da bu tip bir flaşınız yoksa birçok modern makinede flaşın önce birkaç defa çakarak göz bebeğinin küçülmesini sağlayan özelliği kullanabilirsiniz. Bu özellik ne yazık ki bazen işe yaramayabilir, kırmızı göz hatası oluşabilir. Ayrıca flaşın böyle çakması kişilerin fotoğraf çekiminin bittiğini sanarak hereket etmelerine yol açabilir, bu yüzden fotoğraf çekeceğiniz kişileri uyarmalısınız.
İkinci aşama olarak böyle kırmızı göz kusuru oluşmuş bir fotoğrafı kurtarmak için ise filminizi taratıp dijital dosya oluşturmak ve bunu bir bilgisayarda editörle düzeltmek gereklidir. Piyasada kullanılan bir çok editörde bu kusuru gidermek için özel araçlar vardır. Bu yeterli olmazsa fotoğraf üzerindeki değişiklikleri elle de yapabilirsiniz, ne de olsa kusur çok küçük bir alanda olacaktır. Bunun için göz bebeği içindeki kırmızı pikselleri bir daire oluşturacak biçimde siyah renge çevirmelisiniz.
"Fill Flash" Yöntemi
Size şaşırtıcı gelecek ama flaş ışık kaynağı olarak yeterli güneş ışığı bulunan ortamlarda da kullanılabilir. Özellikle ters ışık durumlarında güneş ışığının gölgeler yarattığı zamanlarda flaş ışığı kullanırsanız gölgelerin bazılarından kurtulmuş olursunuz. Bu yönteme "Fill Flash" yöntemi denir ve yakından portre çekimleri gibi flaş ışığının etkili olduğu alanlar içinde kullanabilirsiniz. Böyle bir kullanımda flaş ışığının fazla olduğu durumlarda portresini çekeceğiniz kişinin yüz hatlarının kaybolabileceği ve cilt renginin doğallıktan uzaklaşabileceğini unutmayın. Bunu engellemek için daha önce açıkladığımız gibi GN değerini kullanarak diafram ve flaş ışığı şiddetinin ayarını yapmalısınız.
Flaş Senkronizasyon Yöntemleri
Ön Perde Senkronizasyonu (Front Curtain Sync), flaşların normal çalışma biçimidir. Bu biçimde flaş enstantane süresinin hemen başında patlar. Flaş ışığı süresinin 1/1000 sn olduğunu anımsarsak özellikle uzun pozlandırma sürelerinde hareketli olan objeler flaş ışığından sonra da hareketine devam edeceğinden değişik bir görüntü oluşacaktır.
Arka Perde Senkronizasyonu (Rear curtain sync), biçiminde flaş enstantane süresinin sonunda çalışır. Böylece objeler hareketlerinin sonunda yakalanır, bu da çoğu zaman aşağıda görüldüğü gibi daha güzel hareket efektlerinin oluşmasını sağlar.
Yavaş Senkronizasyon (Slow Sync), biçimini yetersiz ışık olan ve objeyi arkaplanla birlikte göstermek istediğinizde kullanmalısınız. Enstantane süresi olarak 1/30 sn veya daha uzun süreler kullanılır ve tripod gereklidir. Böylece flaş ışığının aydınlattığı objenin yanında etraftan gelen ışıklar da film üzerinde görüntü oluşturur. Böylece daha doğal görünümlü fotoğraflar elde edersiniz.
Işıkla Boyamak
Yukarıda flaş ışığının belli bir etkili olduğu uzaklık olduğunu sözetmiştik. Bu mesafeden daha uzak nesnelerin özellikle binaların fotoğrafını flaşla çekebilmek için kullanacağınız çok kolay bir yöntem vardır. Bunun için önce makinenizi bir tripodla sabitleştirip kompozisyonunuzu ayarlayın. Makinenizi "B" moduna veya en uzun enstantane süresine örneğin 30 sn değerine ayarlayın. Elinize flaşınızı alın ve ışıklandırmak istediğiniz bölgelerin yanına gidin ve flaşı test düğmesine basarak patlatın. Böylece zamanınız yettiği kadar ve güzel görünecek biçimde binayı ışıklandırın. Sonuç güzel olacak merak etmeyin.
Çok Sayıda Flaş Kullanmak
Bazı flaş aletleri radyo dalgaları veya kabloyla uzaktan kumanda ile çalışabilir. Böyle flaşları profesyoneller sıklıkla kullanır. Bu tip aletlerden en az iki tane kullanarak gölgeleri ve kırmızı göz hatasını yoketmek olanaklıdır.
Stroboskopik Flaş
Bazı flaş aletlerinin saniyede birkaç defa çakma özelliği vardır. Stroboskopi denilen bu özellik kullanılarak hareketli objelerin düşük ışıkta fotoğrafı çekilirse çok güzel efektler elde edebilirsiniz. Flaş ışığının her çaktığı anda değişik yerde bulunan obje fotoğrafta çok farklı görünecektir. Bu yöntemle örneğin balerinler, hayvanlar veya hareketli araçların çok etkileyici fotoğraflarını çekebilirsiniz.
|
